Akşam fırçalama kavgasını bitiren beş düzen

Muayenede en sık duyduğumuz cümlelerden biri: "Sabah sorun yok ama akşam savaş çıkıyor." Akşam fırçalaması gerçekten daha zor, çünkü çocuk yorgun, gün bitmiş ve fırçalama uykuyla arasındaki son engel olarak konumlanmış oluyor. Aşağıdakiler, kliniğe gelen ailelerin denediği ve işe yaradığını söylediği düzenler.

1. Saati sabitleyin, uykuya bağlamayın

Fırçalamayı "yatmadan hemen önce" değil, sabit bir saate bağlayın: örneğin akşam yemeğinden sonra masadan kalkarken. Uykuya bağlandığında fırça, uykuyu geciktirmenin aracı hâline geliyor ve pazarlık başlıyor. Sabit saat, pazarlığın konusunu ortadan kaldırıyor.

2. Sıra kurun: önce sen, sonra ben

Yedi-sekiz yaşına kadar bir çocuk arka dişleri yeterince temizleyemiyor. Ama "sen yapamazsın" demek yerine sırayı kurun: çocuk kendi fırçalasın, siz bitirin. Bu, bir denetim değil bir düzen; ve çocuğun kendi başlatmış olması direnci belirgin biçimde azaltıyor.

3. Konumu değiştirin

Ayakta, aynanın karşısında, yukarıdan bakarak fırçalamak zor. Küçük çocuklarda daha kolay olan iki pozisyon var: çocuğu kucağınıza sırtı size dönük alıp başını göğsünüze yaslamak, ya da ikinizin de yere oturup başını dizinize koymak. Arka dişleri ilk kez böyle net göreceksiniz.

4. Süreyi değil sırayı sayın

"İki dakika" bir çocuk için soyut. Bunun yerine ağzı dört bölgeye ayırın ve sesli sayın: sağ üst, sol üst, sol alt, sağ alt. Her bölgede on sayı. Toplam yaklaşık aynı süreye denk geliyor ama çocuk nerede olduğunu biliyor — ve en çok atlanan bölgenin (alt azıların dil tarafı) atlanmadığından emin oluyorsunuz.

5. Bir kez plak boyası kullanın

Klinikte uyguladığımız plak boyası, fırçanın ulaşamadığı bölgeleri renklendiriyor. Bunu bir kez görmek, "iyi fırçala" cümlesinin yıllarca yapamadığını birkaç saniyede yapıyor: çocuk kendi ağzında, aynada, hangi bölgeyi atladığını görüyor. Sonrasında o bölgeyi kendisi arıyor.

Yardımı olmayan üç şey

Ceza ve tehdit. "Fırçalamazsan dişlerin çürür, doktora gideceksin" cümlesi iki zarar veriyor: fırçalamayı bir korkuya bağlıyor ve kliniği bir ceza yeri olarak tanımlıyor.

Ekran karşılığında fırçalama. Pazarlığa açılan her kapı, ertesi gün daha yüksek bir bedelle geri geliyor.

Macunu değiştirip durmak. Tat sorunuysa bir kez çözülür; sürekli değiştirmek konuyu her akşam yeniden müzakereye açıyor.

Ne zaman bize danışın

Fırçalama sırasında çocuk belirli bir bölgeye dokunulmasına izin vermiyorsa, bu bir inat değil hassasiyet olabilir: yeni süren bir daimî dişte mine bozukluğu ya da başlangıç hâlinde bir çürük o bölgeyi ağrılı hâle getirebiliyor. Böyle bir durumda düzeni değiştirmeden önce bir kez bakalım.