İlk Diş Hekimi Randevusu
İlk diş sürdükten sonraki altı ay içinde yapılan, hiçbir işlem içermeyen tanışma randevusu.
İnceleDiş tamamen yerinden çıktıysa
Daimî dişte zaman en kritik faktör. Dişi kök kısmından değil taç kısmından (görünen beyaz bölümden) tutun. Kirliyse musluk suyunun altında birkaç saniye durulayın — ovmayın, fırçalamayın, dezenfektan kullanmayın. Mümkünse dişi yerine geri yerleştirip çocuğa temiz bir bez ısırtın. Yerleştiremiyorsanız dişi süt içinde, olmadı çocuğun tükürüğünde saklayın; suda saklamayın, su kök yüzeyindeki hücrelere zarar veriyor.
Ardından bir saat içinde kliniğe ulaşın. Bu süre uzadıkça dişin tutma ihtimali düşüyor.
Süt dişi yerinden çıktıysa geri yerleştirilmez. Alttaki daimî diş taslağına zarar verme riski, dişin geri kazanılmasından daha ağır basıyor. Yine de aynı gün muayene gerekiyor.
Diş kırıldıysa
Kırık parçayı bulabiliyorsanız süt içinde getirin; birçok durumda diş yerine yapıştırılabiliyor. Kırık yüzeyde pembe ya da kırmızı bir nokta görüyorsanız sinir açığa çıkmış demektir; bu ağrılı ve aciledir, beklenmemeli.
Küçük bir köşe kırığı bile ilk 48 saat içinde değerlendirilmeli: dişin canlılığı bugün normal görünse de haftalar içinde değişebiliyor.
Diş yerinden oynadıysa
Öne, arkaya ya da içeri gömülmüş bir diş kendiliğinden yerine oturmaz. Çocuğu yatıştırın, o gün sert gıda vermeyin, soğuk uygulayın ve aynı gün randevu alın. Sarsıntı sonrası birkaç gün hassasiyet ve renk değişimi olabiliyor.
Sonrasında neden takip gerekiyor?
Travma geçirmiş bir dişin sinir dokusu haftalar hatta aylar sonra canlılığını kaybedebiliyor. Bu yüzden bir ay, üç ay, altı ay ve on iki ayda kontrol yapıyoruz; renk değişimi, ağrı ya da diş etinde kabarcık çıkması takipte yakalanıyor.
Ağrı ya da şişlik varsa
Diş eti üzerinde kabarcık, yüzde şişlik ya da ateş varsa aynı gün aranmalı. Şişlik göz çevresine yayılıyor, yutkunmayı zorlaştırıyorsa doğrudan acil servise gidilmeli.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Tedavinin size uygun olup olmadığı, yöntem ve süre ancak ağız içi muayene ve radyolojik değerlendirme sonrasında belirlenir.
Tedavi sonrası
- Travmadan sonraki iki hafta o dişle ısırma yaptırmayın; yumuşak gıdalarla besleyin.
- Dişi günde iki kez yumuşak fırçayla temizlemeye devam edin; temizlik iyileşmeyi hızlandırıyor.
- Renk değişimi (grileşme) haftalar içinde ortaya çıkabilir; fark ettiğinizde randevu bekleyin ama not edin.
- Diş etinde kabarcık, ısırırken ağrı ya da şişlik olursa aynı gün arayın.
- Bir, üç, altı ve on iki aylık kontrolleri aksatmayın; travmanın sonucu ilk gün değil zaman içinde belli oluyor.
- Sporda ağızlık kullanımı, ön dişleri öne çıkık çocuklarda kırık riskini belirgin biçimde azaltıyor.
Bu tedavi hakkında sık sorulanlar
Diş yerinden çıktı, ne yapmalıyım?
Daimî dişse dişi taç kısmından tutun, kirliyse birkaç saniye musluk suyunda durulayın (ovmayın), mümkünse yerine geri yerleştirip temiz bir bez ısırtın. Yerleştiremiyorsanız süt içinde saklayın ve bir saat içinde kliniğe ulaşın. Süt dişi ise geri yerleştirilmez — altındaki daimî diş taslağına zarar verebilir; yine de aynı gün muayene gerekiyor.
Düşmeden sonra diş grileşti, acil mi?
Acil değil ama takip gerektiriyor. Travma geçirmiş bir dişte renk değişimi haftalar hatta aylar sonra ortaya çıkabiliyor ve her renk değişimi tedavi gerektirmiyor: bir kısmı zamanla açılıyor. Değerlendirmeyi radyografiyle yapıyoruz. Ağrı, ısırırken hassasiyet ya da diş etinde kabarcık varsa durum değişiyor — o zaman aynı gün aranmalı.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır, hekim muayenesinin yerine geçmez. Tedavi kararı ağız içi muayene ve radyolojik değerlendirme sonrasında verilir.